پوریم

پوریم

پوریم (به عبری: פורים) نام یکی از اعیاد مذهبی در دین یهودیت برای جشن گرفتن نجات یهودیان است. در این جشن، یهودیان روزهای 14 و 15 آدار در تقویم عبری مطابق با ۱۵ و ۱۶ اسفند ماه را جشن می‌گیرند. عید پوریم یادآور رابطه باستانی بین دو ملت ایران و یهود است.

از دیدگاه تاریخی گواهی بر صحت این داستان وجود ندارد و معمولاً در مورد واقعیت تاریخی داستان با شک و تردید نگریسته می‌شود. نظریه ‌هایی وجود دارد که داستان بر مبنای اساطیر ایلامی و یا بابلی است. نظریه‌ های دیگری است که ریشه پوریم را در ریشه ‌های تمدن ایران باستان است. برطبق این دیدگاه ماجرای پوریم از کتاب استر در واقع، یکی از قصه های ایرانی در مورد زیرکی و خدعه‌ های شهبانوهای ایرانی در درون اندرونی‌ های پادشاهان می ‌باشد و خود عید پوریم نیز به نوعی اقتباس یهودیان از عید نوروز می ‌باشد. همچنین عید پوریم قبل از نوشتن شدن کتاب استر جشن گرفته می ‌شده و این داستان سعی در توجیه این جشن کرده ‌است. به نظر می‌رسد غرض ظاهری این داستان آن بوده ‌است که برای جشن گرفتن عید پوریم یک حقانیت و واقعیت تاریخی ذکر شود.

در روز پوریم، یهودیان هدایایی از  کیک ها و شیرینی به دوستان و نیازمندان داده، سپس کتاب استر «مگیلا» یا «طومار» را می‌خوانند. کتاب استر یکی از بخش‌ های عهد عتیق و تنخ یهودی است و یهودیان ماجرای رهایی از توطئه بزرگ نسل کشی یهودیان در سرزمین ‌های امپراتوری ایران را که در آن کتاب به آن اشاره شده را هرساله جشن می‌گیرند. جشن با صرف شیرینی سه ‌گوشی را که با دانه‌ های خشخاش، یا آلو پر شده ادامه می‌یابد. در برخی از کنیسه ها هنگام خواندن کتاب استر، سرودی با نوایی هماهنگ با حکایت کتاب نیز نواخته می‌شود، به جشن و خوشحالی پرداخته و هر باری که نام هامان برده می‌شود، فریاد کشیده و او را هو می‌کنند.

در این جشن، کودکان و نوجوانان یهودی نقاب و لباس‌ های رنگارنگ می‌پوشند و در اسرائیل، در مرکز شهرها، کارناوال شادی به راه می‌افتد.

پوریم از کلمه «پور» به معنی «قرعه» آمده ‌است.که اشاره به قرعه‌ای که در کتاب استر، ‌هامان برای مشخص کردن مناسب‌ترین روز و ماه برای نابودی یهودیان ایران ریخت، دارد.

با سپاس

محرم سعیدی