سازمان تجارت جهانی

سازمان تجارت جهانی

سازمان تجارت جهانی[1] : در سی ام اکتبر سال 1947 میلادی ( برابر با 1326 هجری

شمسی)، موافقت نامه ای با عنوان « موافقت نامه ی عمومی تعرفه و تجارت »[2]  (گات سابق) به امضای 23 کشور جهان رسید. هدف اصلی این موافقت نامه، ایجاد نظام اقتصادی بین المللی آزاد بود و در آن از دولت های امضا کننده خواسته شده بود که دخالت خود را در امور تجارت بین الملل به کم ترین حد برسانند تا بنگاه های تولیدی از قدرت و امکانات رقابتی یک سانی در سطح بین المللی برخوردار شوند.

 « گات » در نظر داشت این هدف نهایی را از طریق اصول زیر تحقق بخشد:

1. اصول دولت کامله الوداد: براساس این اصل، چنانچه یکی از اعضا در زمینه ی عوارض گمرکی وارداتی یا صادراتی شرایط مساعدی را به کشوری اعطا کند، سایر کشورهای عضو خود به خود باید این شرایط را رعایت کنند.

2. اصل تسری رفتار داخلی: براساس این اصل، مقررات مربوط به کالاهای داخلی و خارجی باید یکسان باشد. هدف از این اصل، جلوگیری از وضع مقرراتی است که بین کالاهای داخلی و خارجی تبعیض قائل می شود.

3. کاهش تدریجی عوارض گمرکی: اعضای گات با انجام مذاکرات همه جانبه در اجلاس مختلف، درصدد کاهش مرحله ای و گام به گام عوارض گمرکی بودند.

4. ممنویت برقراری محدودیت های مقداری: گات در نظر گرفتن محدودیت های تجاری از طریق تعیین سهمیه برای صادرات و واردات کشورهای عضو را منع می کند.  5. تنظیم قواعد و مقررات صادراتی: گات در زمینه ی صادرات و گسترش آن مقرراتی

وضع کرده است. بر این اساس چنانچه کشوری به « دامپینگ »[3] مبادرت کند (یعنی کالایی را در خارج با قیمتی کم تر از داخل بفروشد)، سایر کشورهای مجازند که با وضع عوارض « ضد دامپینگ » به مقابله با آن برخیزد.

تعداد اعضای گات در ابتدا 23 کشور بود اما تا اوایل دهه ی 1980 میلادی این تعداد به 83 کشور رسید و پس از آن نیز افزایش یافته است. اعضای گات به طور مستمر با یک دیگر ارتباط و گفت و گو دارند و نشست های آن ها که به « دور » معروف است، هر چند سال یک بار در سطح وزرا برگزار می شود.

امروزه موافقت نامه ی (گات) به « سازمان تجارت جهانی » تغییر نام داده است.

با سپاس

محرم سعیدی-